Kategori: Makaleler

Ağırlık Skaler mi? Felsefi Bir İnceleme Düşünsenize, bir sabah, bir nesneyi kaldırırken, o nesnenin size doğru düşme ihtimalini ve bu kuvvetin doğasını anlamaya çalışıyorsunuz. Ama asıl sorunun başlangıcı şudur: Bu kuvvetin ölçüsünü nasıl tanımlayabiliriz? Bu kuvvet, bir sayıdır; ancak bu sayının gerçekte neyi temsil ettiğini, ne kadar “gerçek” olduğunu sorgulamak, fiziksel dünyayı anlamaktan çok daha derindir. Felsefi olarak baktığımızda, herhangi bir şeyin “skaler” olup olmadığına dair sorular sadece bilimsel bilgiye dair bir inceleme değil; aynı zamanda dünyayı nasıl kavradığımız, ona nasıl anlam yüklediğimiz üzerine derin felsefi tartışmalar başlatır. Ağırlık, bir cismin kütlesine bağlı olarak yerçekimi etkisiyle oluşturulan bir kuvvet olarak,…

Su Kartında Su Bitince Ne Olur? Bir Sosyolojik Bakış Su, hepimizin en temel ihtiyaçlarından biri. İhtiyaç duyduğumuzda sadece birkaç adım ötemizde bulunan bir musluk, çoğu zaman farkına varmadan sürekli olarak kullandığımız bu kaynağa erişimimizi kolaylaştırır. Ancak, su kartlarında su bitmesi, birçoğumuz için çok daha karmaşık ve derin bir soruyu gündeme getiriyor: Su bitince ne olur? Bu sorunun cevabı yalnızca bir ihtiyaçtan fazlasını içeriyor. Toplumsal yapıların, bireysel deneyimlerin ve güç ilişkilerinin kesişiminde bir noktada duruyoruz. Bireysel olarak suyun bitmesi, günlük hayatımızda yalnızca kısa bir kesintiye neden olabilirken, toplumsal düzeyde ise suyun bitmesi, büyük eşitsizlikleri, güç mücadelelerini ve kültürel normları gün yüzüne…

Ketçap Ne İlacı Olarak Kullanılırdı? Ekonomik Bir Bakış Kaynakların kıtlığı ve her seçimde bir bedel olduğunu düşündüğümüzde, bazen hayatta aldığımız kararlar, karmaşık ve beklenmedik sonuçlarla yüzleşmemize yol açar. Ketçap, çoğumuzun bir yemek sosu olarak aşina olduğu ve yemeklerimizin vazgeçilmezi haline gelmiş bir gıda maddesidir. Ancak, ketçap, bir zamanlar yalnızca damak tadını tatmin etmek için kullanılmıyordu; tarihsel olarak, sağlık açısından da çeşitli faydalar sunduğu düşünülüyordu. Peki, ketçap aslında ne ilacı olarak kullanılıyordu ve bu durumun ekonomik bağlamda nasıl yorumlanabileceğini hiç düşündünüz mü? Ekonomi, temelde seçimlerle ilgilidir. Her seçim, kaynakların nasıl kullanıldığını ve bu seçimlerin sonucunda hangi fırsatların kaybedildiğini gösterir. Ketçap gibi…

CHP Ülkeyi Kaç Yıl Yönetti? Edebiyat Perspektifinden Bir Bakış Edebiyat, toplumların tarihini, ruh halini ve değişim süreçlerini en derin katmanlarına kadar keşfetmemize olanak tanır. Her bir kelime, her bir cümle, dönemin bir yansımasıdır ve yazınsal bir metin, sadece anlatılmak istenen hikaye değil, aynı zamanda o toplumun ruh hali, arzuları ve korkuları hakkında da ipuçları verir. Anlatıların gücü, toplumu şekillendiren faktörleri anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) ülkeyi yönettiği süreyi edebiyat perspektifinden ele alacağız. CHP’nin yönetim sürecini bir metin gibi düşünerek, bu tarihsel dönemi farklı edebi türlerle çözümleyeceğiz. Çünkü siyasal bir parti ve ülke yönetimi, edebi bir anlatı…

Allah’ın Her Şeyi Dilemesi Nedir? – Kendi Dünyamda Yansıması Son günlerde kafamda bir soru takılı kaldı: “Allah’ın her şeyi dilemesi nedir?” Hani bazen gündelik hayatta, akşamları işten sonra bir kahve alıp bilgisayarımı açarken, insanın aklına gelen bir soru vardır ya… işte o anlardan biri. Ofisten geliyorum, 27 yaşındayım, İstanbul’da sıradan bir hayatım var. Ama akşamları, bu tür düşünceler kafamı kurcalıyor. Her şeyi dilemek… Peki ya gerçekten öyle mi? Kısacası, “her şeyin dilemesi” ile ne anlatılmak isteniyor? Geçmişte Düşünülen Anlamı Eskiden, yani daha çok gençken, bana hep “Allah her şeyi diler, her şey O’nun iradesindedir” denirdi. Bu, bana ilk başta çok…

Volkan Patlaması: Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Hepimiz içsel bir huzursuzluk hissettiğimizde bazen, bir şeylerin patlamak üzere olduğunu düşünürüz. Bu, küçük bir stres kaynağının, giderek daha büyük bir içsel volkan gibi hissettirmesi olabilir. Tıpkı doğada olduğu gibi, bu tür “patlamalar” bazen çevremizdeki topluluklara ya da bireylere yansıyarak toplumsal değişimlere yol açar. Ancak, bu patlamalar sadece doğadaki volkanlardan mı ibarettir? İnsan davranışının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri incelediğimizde, aynı soruyu insanlar için de sorabiliriz: İnsanlar, hangi koşullarda “patlar”? Bu yazıda, volkan patlamalarının psikolojik boyutlarını keşfederken, insanların duygusal ve bilişsel süreçlerine nasıl yansıdığını ve toplumsal yapıları nasıl etkilediğini irdeleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Strese…

Leopar Desen ve Güç İlişkileri: Toplumsal Düzenin Giyimi Sosyolojik ve siyasal analizlere başladığımızda, genellikle büyük ve soyut yapılar üzerinden düşünürüz: kurumlar, ideolojiler, güç ilişkileri, yurttaşlık, demokrasi ve meşruiyet. Ancak bu kavramlar bazen, gündelik yaşamda en sıradan unsurlar aracılığıyla kendini gösterir. Örneğin, bir kişinin giydiği kıyafetlerin, üzerinde taşıdığı desenlerin, kültürel anlamların ve toplumsal kabul gören değerlerin siyaseti nasıl yansıttığını düşündüğümüzde, bu semboller yalnızca bireysel tercihler olmaktan çok daha fazlasına dönüşebilir. Leopar desenli bir elbise, sadece bir stil tercihi değil; iktidarın, statünün, sınıfsal farklılıkların ve toplumsal düzenin bir ifadesi olabilir. Bu yazıda, leopar desenin toplumsal yapılarla ve siyasal güçle ilişkisini incelerken, aynı…

Felsefe Taşı Gerçek Mi? Antropolojik Bir Perspektiften Bakış Felsefe Taşı… Binlerce yıl boyunca insanlığın en büyük arayışlarından biri olmuştur. Sonsuz hayat, zenginlik ve bilgeliğin anahtarı olarak anlatılan bu efsane, insanlık tarihinin derinliklerine kök salmıştır. Ancak bu taş, yalnızca batı mitolojisinin ya da simyacılığın sınırlarında mı var? Felsefe Taşı’nın gerçekte var olup olmadığını sorgularken, belki de daha önemli bir soru var: Felsefe Taşı’nın anlamı, farklı kültürlerde nasıl şekillendi ve insan kimliğiyle nasıl bir bağlantı kurdu? Birçok kültürde bu efsane farklı biçimlerde yer bulmuş, simgesel anlamlar kazanmıştır. Ancak Felsefe Taşı, sadece bir nesne veya maddenin ötesinde bir kavram, belki de bir ideal…

Beyza İsmi Kur’an’da Hangi Ayette Geçiyor? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin gücü, insan ruhu üzerinde derin izler bırakabilir. Her bir harf, bir anlam taşımanın ötesinde, bir anlatı biçiminde hayat bulur. Yazılı ve sözlü edebiyat, insan deneyiminin en özgün yansımasıdır. Anlatıların derinliklerine girdiğimizde, kelimeler yalnızca anlamın taşıyıcıları değil, aynı zamanda kültürlerin, zamanların ve bireysel hikayelerin şekillendiricileridir. İsimler de bu anlatılarda önemli bir yer tutar. Bir isim, bir kimliği simgeler, bir kişiliğin arketipini taşır. Peki, “Beyza” ismi Kur’an’da hangi ayette geçiyor ve bu ismin edebi boyutları nelerdir? Gelin, bu soruyu hem edebiyatın hem de kutsal metinlerin ışığında keşfedelim. Beyza İsmi ve Kur’an’daki…

Özbekistan Ne Zaman Latin Alfabesine Geçti? Bir Devrimin Tarihi Bir zamanlar, bilmediğimiz bir dünya vardı. O dünyada, her şey kendi düzeni içinde işlerdi, ama tüm bu düzen bir anda değişti. 1991 yılında, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, Orta Asya’daki birçok eski Sovyet Cumhuriyeti, bağımsızlıklarını ilan etti. Özbekistan da bu ülkelerden biriydi. Ancak bağımsızlık, sadece coğrafi bir değişimi değil, kültürel, dilsel ve yazı sistemine dair devrimsel bir dönüşümü de beraberinde getirdi. Peki, Özbekistan’ın Latin alfabesine geçişi, sadece bir yazı değişikliği mi, yoksa daha derin bir toplumsal dönüşümün parçası mıydı? Bu yazıda, bu tarihi değişimin ardındaki sebepleri, toplumsal etkilerini ve günümüzdeki yansımalarını derinlemesine…